Gdzie zrobić brachyterapię: 4 kraje

Co to jest brachyterapia?

Brachyterapia — to szczególny rodzaj radioterapii o unikalnym podejściu. Źródło promieniowania radioaktywnego umieszcza się bezpośrednio wewnątrz guza lub jak najbliżej niego. Wyobraź sobie latarkę, która świeci dokładnie na cel, nie oświetlając całego pomieszczenia. Tak też brachyterapia działa precyzyjnie na guz, nie naruszając otaczających go zdrowych tkanek.

Czym brachyterapia różni się od radioterapii?

W klasycznej radioterapii promieniowanie kieruje się z zewnątrz — przez skórę i inne tkanki.
Brachyterapia działa natomiast punktowo od wewnątrz, dzięki czemu:

• Zdrowe narządy i tkanki są chronione — mniejsze ryzyko działań niepożądanych.
• Dawkę można zwiększyć, nie zwiększając obciążenia organizmu.
• Leczenie zajmuje mniej czasu i jest łatwiej tolerowane.

Brachyterapia: koszt w 2025 roku

Według danych Bookimed, koszt brachyterapii za granicą w 2025 roku wynosi od 2 800 do 7 000 dolarówNajbardziej przystępne oferty dostępne są w Tajlandii i Turcji. Najwyższe ceny obowiązują w Izraelu. Dokładny koszt zależy od rodzaju terapii i wybranej kliniki.

Ceny brachyterapii w różnych krajach

Czynniki wpływające na koszt leczenia raka

1. Rodzaj brachyterapii (HDR lub LDR). Brachyterapia wysokodawkowa jest zazwyczaj droższa ze względu na zastosowanie złożonego sprzętu. Ponadto przeprowadza się ją w kilku intensywnych sesjach z dużą precyzją. Brachyterapia wysokodawkowa wykazała najlepsze wyniki pod względem bezpieczeństwa: u 99 % pacjentów nie wystąpiły poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, podczas gdy przy metodzie niskodawkowej wskaźnik ten wyniósł około 91%, a przy zewnętrznej radioterapii — około 73–78%.

2. Kwalifikacje i doświadczenie lekarza. Znani specjaliści o międzynarodowej renomie wyceniają leczenie drożej. Jednocześnie lekarze z mniejszym doświadczeniem oferują bardziej przystępne ceny.

3. Wyposażenie kliniki. Najnowszy sprzęt i międzynarodowe akredytacje wpływają na koszt. Zagraniczne ośrodki dysponujące nowoczesnymi technologiami zazwyczaj ustalają wyższe ceny. W rezultacie pacjenci uzyskują dostęp do zaawansowanych metod leczenia.

4. Kraj leczenia. Ceny zależą od poziomu rozwoju medycyny i gospodarki regionu. Na przykład w Turcji lub Tajlandii brachyterapia kosztuje mniej niż w Niemczech czy Izraelu, przy podobnym poziomie technologii. Wynika to z niższych kosztów usług medycznych i wysokiej konkurencji między klinikami.

5. Zakres i złożoność przypadku. Im bardziej złożona diagnoza i im więcej procedur jest wymaganych, tym wyższy całkowity koszt. Na przykład przy guzie zlokalizowanym może być potrzebnych 1–2 sesje brachyterapii HDR, a przy bardziej zaawansowanym procesie — cała seria procedur z leczeniem skojarzonym.

6. Czas trwania hospitalizacji. Dłuższy pobyt w szpitalu zwiększa całkowite koszty. W rezultacie rosną wydatki na leczenie i usługi towarzyszące.

Jak przebiega leczenie raka brachyterapią

Brachyterapia jest przeprowadzana pod nadzorem doświadczonych specjalistów i wymaga starannego przygotowania.

Przygotowanie do procedury

Przed rozpoczęciem leczenia przeprowadza się szczegółową diagnostykę:

1. Konsultację z onkologiem radioterapeutą oraz wykonanie obowiązkowych badań. Obejmują one morfologię krwi, EKG oraz badanie narządów wewnętrznych.
2. Badania obrazowe w celu określenia dokładnej lokalizacji komórek nowotworowych. MRI, TK lub USG wykonuje się zgodnie z międzynarodowymi standardami GEC-ESTRO.
3. Ustalenie indywidualnego planu leczenia z dokładnym obliczeniem dawki. Na przykład w przypadku raka szyjki macicy zazwyczaj stosuje się schemat 7 Gy × 4 sesje, a w przypadku raka prostaty możliwe są zarówno jednorazowe dawki 19 Gy, jak i schematy wielofrakcyjne (na przykład 2–4 sesje).
4. Poinformowanie pacjenta o szczegółach procedury. Certyfikowany onkolog radioterapeuta uzyskuje pisemną zgodę pacjenta.

Przygotowanie pacjenta obejmuje przestrzeganie diety. Konieczne jest również przyjmowanie przepisanych leków oraz hospitalizacja w razie potrzeby.

Przeprowadzenie procedury

Brachyterapia jest wykonywana w licencjonowanych ośrodkach posiadających certyfikację IAEA QUATRO. Potwierdza ona, że ośrodek działa zgodnie z rygorystycznymi standardami bezpieczeństwa podczas radioterapii. W klinice procedurę nadzoruje multidyscyplinarny zespół specjalistów.

1. Pacjent przyjmuje wygodną pozycję. Dla komfortu zapewnia się znieczulenie miejscowe lub lekką sedację.
2. W warunkach sterylnych zakłada się specjalne cienkie rurki — cewniki lub aplikatory.
3. Przez aplikatory wprowadza się źródło promieniotwórcze. Na przykład w przypadku raka prostaty źródło jest doprowadzane do gruczołu krokowego przez cewniki założone pod kontrolą USG. Proces jest w pełni kontrolowany przez zautomatyzowany system HDR lub LDR, który precyzyjnie oblicza dawkę i czas napromieniania.
4. Składnik promieniotwórczy napromienia guz przez ściśle obliczony czas.
5. W technice wysokodawkowej źródło promieniotwórcze jest usuwane po zakończeniu sesji (po 10–20 minutach). W metodzie niskodawkowej źródło może pozostawać w organizmie od 1 do 7 dni, a w niektórych przypadkach — jest implantowane na stałe.
6. Pacjent jest obserwowany przez 1–2 godziny po zabiegu. Kontroluje się dozymetrię i zapobiega możliwym powikłaniom.

Czy brachyterapia boli?

Brachyterapia zazwyczaj nie powoduje silnego bólu, ponieważ:

• zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub przy lekkiej sedacji;
• nowoczesne aplikatory i cewniki są zakładane metodami oszczędzającymi;
• samo napromienianie jest bezbolesne.

Po zabiegu może wystąpić niewielki dyskomfort w obszarze oddziaływania lub pieczenie podczas oddawania moczu. Reakcje te zwykle ustępują w ciągu kilku dni i są łatwo kontrolowane za pomocą leków przeciwbólowych lub terapii objawowej.

Liczba i czas trwania sesji

Liczba sesji brachyterapii zależy od typu i stadium guza. Według danych Bookimed europejskie ośrodki prowadzą cykl obejmujący 1–4 sesje terapii HDR. Jedna sesja trwa od 10 do 60 minut. 

Badanie z 2024 roku wykazało, że optymalne odstępy między zabiegami wynoszą 1–7 dni. Pełny program leczenia kończy się w ciągu 1–2 tygodni.

Rodzaje brachyterapii

Brachyterapia obejmuje dwa główne podejścia:

• Brachyterapia niskodawkowa (LDR) — stałe umieszczanie słabych źródeł promieniowania, które działają powoli.
• Brachyterapia wysokodawkowa (HDR) — tymczasowe wprowadzenie silnego źródła na kilka minut.

Wybór metody zależy od typu guza, jego lokalizacji, a także od planu leczenia, dawki i ogólnego stanu pacjenta.

Brachyterapia niskodawkowa (LDR)

Brachyterapia LDR polega na implantacji radioaktywnych „ziaren” o niskiej aktywności bezpośrednio do guza. Promieniowanie działa powoli i stopniowo. W rezultacie komórki nowotworowe są niszczone w ciągu tygodni lub miesięcy. 

Ta sprawdzona metoda jest często stosowana w przypadku zlokalizowanego raka prostaty niskiego ryzyka. Jest odpowiednia dla pacjentów, którzy nie wymagają intensywnego leczenia.

Brachyterapia wysokodawkowa (HDR)

Brachyterapia HDR wykorzystuje silne źródło promieniowania, które jest tymczasowo umieszczane w obszarze guza. Napromienianie trwa zaledwie kilka minut, a leczenie prowadzone jest w cyklach.

Co więcej, metoda umożliwia precyzyjne oddziaływanie na guz. Wybiera się ją w przypadku bardziej agresywnych postaci raka prostaty, a także w leczeniu raka szyjki macicy, piersi i innych narządów.

Według badania obejmującego 759 pacjentów, ponad 95% pacjentów uniknęło poważnych problemów z układem moczowym przy HDR. Z drugiej strony, przy LDR wskaźnik ten wyniósł około 91%.

Konsekwencje i działania niepożądane brachyterapii

Ogólnie ponad 95 % pacjentów poddaje się procedurze bez poważnych powikłań. Możliwe działania niepożądane są zwykle krótkotrwałe i łatwe do opanowania. Doświadczony lekarz z wyprzedzeniem ostrzeże o ryzyku i dobierze indywidualny program rekonwalescencji.

Wczesne powikłania

W pierwszych tygodniach po zabiegu mogą wystąpić przejściowe reakcje:

• lekkie pieczenie lub dyskomfort podczas oddawania moczu;
• częstsze oddawanie moczu lub osłabienie strumienia moczu;
• niewielkie krwiste wydzieliny z dróg moczowo-płciowych;
• lekie zmęczenie w pierwszych dniach.

Większość pacjentów (około 90–95 %) przechodzi ten okres bez poważnych problemów.

Późne powikłania i długoterminowe konsekwencje

Niektóre skutki mogą ujawnić się po kilku tygodniach lub miesiącach od zakończenia leczenia:

• zmiany w oddawaniu moczu (osłabienie strumienia, częste parcie na mocz);
• zmiany w pracy jelit lub dyskomfort w odbytnicy;
• przejściowe dolegliwości bólowe lub niewielki obrzęk w obszarze działania.

Według Cleveland Clinic u niewielkiej części pacjentów mogą wystąpić bardziej specyficzne skutki:

• zaburzenia erekcji — ważne jest zrozumienie, że problemy z erekcją mogą występować niezależnie od leczenia, zwłaszcza u osób po 50. roku życia;
• popromienne zapalenie pęcherza moczowego — rzadkie, przejściowe zapalenie pęcherza;
• popromienne zapalenie odbytnicy — występuje u mniej niż 3% pacjentów, może powodować lekkie podrażnienie odbytnicy;
• niewielkie promieniowanie od implantów — niewielka ostrożność w pobliżu małych dzieci i kobiet w ciąży w pierwszych dwóch miesiącach.

W długoterminowej perspektywie 85–90% pacjentów obywa się bez poważnych powikłań. Brachyterapia HDR zwykle wiąże się z mniejszą liczbą działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony jelit.

Wpływ na życie seksualne

Brachyterapia może tymczasowo wpłynąć na sferę intymną. Stopień oddziaływania zależy od rodzaju i lokalizacji guza:

• Rak prostaty: istnieje ryzyko obniżenia funkcji seksualnych, ale jest ono około 20 % niższe, niż w przypadku standardowej zewnętrznej radioterapii. Zwykle zmiany ujawniają się najpóźniej w ciągu 2 lat po leczeniu, a następnie stabilizują się, czasami wracając do poziomu wyjściowego.
• Nowotwory ginekologiczne: może pojawić się suchość pochwy lub niewielki dyskomfort, które koryguje się indywidualnie dobranymi metodami.
• Nowotwory o innych lokalizacjach: wpływ jest minimalny i zależy od dawki promieniowania.

Przy właściwej rehabilitacji i wsparciu wykwalifikowanych lekarzy większość pacjentów w pełni odzyskuje normalne życie seksualne. Bookimed współpracuje wyłącznie z licencjonowanymi międzynarodowymi klinikami i akredytowanymi specjalistami w zakresie brachyterapii.

Porównanie brachyterapii z innymi metodami leczenia

Główna różnica między brachyterapią a innymi metodami leczenia polega na sposobie dostarczania promieniowania. Leczenie chirurgiczne i zewnętrzna radioterapia są również szeroko stosowane i mogą być preferowane w zależności od rodzaju, stadium i rozległości guza. W niektórych przypadkach metody łączy się, aby osiągnąć najlepszy rezultat.

Brachyterapia vs leczenie chirurgiczne

Brachyterapia napromienia guz od wewnątrz, bez konieczności wykonywania nacięć. Leczenie chirurgiczne natomiast polega na fizycznym usunięciu guza poprzez operację otwartą lub laparoskopową.

Chirurgia jest preferowana, jeśli guz jest łatwo dostępny do usunięcia, na przykład w przypadku zlokalizowanego raka prostaty u pacjentów w dobrym stanie ogólnym.

📌 Zgodnie z badaniem z udziałem ponad 1 600 pacjentów, po 1 roku od leczenia mężczyźni otrzymujący zewnętrzne napromienianie w połączeniu z brachyterapią mieli lepsze wskaźniki funkcji seksualnych niż po operacji.

Brachyterapia vs radioterapia zewnętrzna

Radioterapia zewnętrzna napromienia guz z zewnątrz przez skórę. Stosuje się ją, jeśli guz jest duży, wyszedł poza narząd lub istnieje ryzyko zajęcia węzłów chłonnych. Jest również odpowiednia dla pacjentów, u których z przyczyn medycznych nie można przeprowadzić zabiegu chirurgicznego ani implantacji źródeł.

📌 W przypadku niektórych guzów brachyterapia wykazuje lepsze wyniki przeżywalności, niż sama radioterapia zewnętrzna. Na przykład w przypadku raka szyjki macicy brachyterapia zwiększa 5-letnią przeżywalność z 35% do 68%, a całkowite zmniejszenie ryzyka zgonu sięga około 45 % w porównaniu z zastosowaniem wyłącznie napromieniania zewnętrznego.

Tabela porównawcza metod

Wyboru metody i planu leczenia zawsze dokonuje lekarz prowadzący, uwzględniając typ guza, jego stadium, ogólny stan zdrowia oraz indywidualne cechy pacjenta.

Skuteczność i długoterminowe wyniki

Brachyterapia wykazuje wysokie wskaźniki 5-letniego przeżycia — od 70% do 99%, w zależności od rodzaju i stadium raka.

Często w zlokalizowanych postaciach choroby metoda ta pozwala osiągnąć lepsze wyniki niż zewnętrzna radioterapia. Dzieje się tak dzięki wysokiej precyzji dostarczania dawki i minimalnemu uszkodzeniu zdrowych tkanek.

Wskaźniki przeżywalności po zastosowaniu brachyterapii

Monitorowanie biomarkerów i nawrotu

Po brachyterapii konieczne jest regularne monitorowanie w celu wczesnego wykrycia ewentualnego nawrotu:

• W przypadku raka prostaty — badanie PSA co 3–6 miesięcy z kontrolą parametrów biochemicznych.
• W przypadku nowotworów ginekologicznych — badanie ginekologiczne, USG oraz kontrolne badanie MRI narządów miednicy mniejszej.
• W przypadku raka piersi — regularne badania kliniczne, mammografia raz w roku, w razie potrzeby — MRI w celu doprecyzowania obrazu.

Wskazania i przeciwwskazania do brachyterapii

Brachyterapia szczególnie dobrze sprawdziła się w leczeniu zlokalizowanych postaci raka. Metoda nie jest jednak odpowiednia w przypadku zaawansowanego procesu przerzutowego lub ogólnych przeciwwskazań do inwazyjnych interwencji.

Kto jest kandydatem do brachyterapii

Metodę najczęściej stosuje się w następujących przypadkach:

• Rak gruczołu krokowego we wczesnych stadiach bez odległych przerzutów. U pacjentów z niskim ryzykiem 5-letnia kontrola choroby osiąga 85–100 %.
• Zlokalizowany rak szyjki macicy.
• Niektóre typy nowotworów trzonu macicy.
• Rak piersi.
• Rak odbytnicy — w wybranych przypadkach, przy ograniczonym zajęciu.
• Nowotwory narządów laryngologicznych — krtani, wargi, języka.
• Pacjenci, u których zewnętrzna radioterapia jest niewystarczająco skuteczna.

Przeciwwskazania do zabiegu

Pomimo wysokiej skuteczności metody, w niektórych przypadkach jej przeprowadzenie jest niemożliwe lub niecelowe:

• Rozległe procesy przerzutowe.
• Ciężki stan ogólny pacjenta z wyraźną niewydolnością serca, wątroby lub nerek.
• Ostre choroby zakaźne lub zapalne narządów miednicy mniejszej.
• Zaburzenia krzepnięcia krwi i nasilona anemia.
• Ciąża.
• Cechy anatomiczne utrudniające przeprowadzenie zabiegu. Na przykład znaczne deformacje narządów miednicy mniejszej, zwężenia lub zmiany bliznowate po operacjach, które nie pozwalają na precyzyjne umieszczenie aplikatorów lub cewników.

Obecność przeciwwskazań nie oznacza całkowitej rezygnacji z leczenia. W takich przypadkach lekarz dobiera alternatywne metody terapii lub podejścia skojarzone.

Bezpieczeństwo i środki ostrożności dotyczące promieniowania

Brachyterapia wykorzystuje źródła promieniowania wewnątrz guza lub w jego pobliżu pod ścisłą kontrolą medyczną. Współczesne międzynarodowe protokoły przewidują:

• sporządzenie pisemnego planu leczenia, w którym dokładnie wskazano, jaka dawka i gdzie zostanie podana;
• kontrolę i konfigurację źródeł promieniotwórczych przed zabiegiem, aby upewnić się co do prawidłowej mocy i bezpieczeństwa;
• wielostopniową kontrolę na wszystkich etapach — od planowania do zakończenia napromieniania.

Przy przestrzeganiu zaleceń medycznych procedura jest całkowicie bezpieczna dla pacjentów i ich bliskich.

Bezpieczeństwo radiacyjne osób w otoczeniu

Po brachyterapii poziom promieniowania emitowanego przez pacjenta jest minimalny i całkowicie bezpieczny dla bliskich. Jest to możliwe dzięki temu, że:

• większość izotopów ma krótki okres półtrwania;
• źródła promieniotwórcze są albo szybko wydalane, albo usuwane bezpośrednio po zabiegu (w przypadku HDR).

Krewni mogą spokojnie przebywać w pobliżu pacjenta. Lekarze zalecają jednak ograniczenie kontaktu z dziećmi i kobietami w ciąży w pierwszych dniach. Konkretne terminy określa lekarz prowadzący w zależności od rodzaju procedury.

Środki bezpieczeństwa w warunkach domowych

Dla pełnego bezpieczeństwa po brachyterapii stosuj się do prostych zaleceń specjalistów:

• Ogranicz bliski kontakt z dziećmi i kobietami w ciąży na okres ustalony przez lekarza.
• Przestrzegaj zwykłych zasad higieny osobistej.
• Używaj oddzielnych artykułów higienicznych (na przykład ręcznika).
• Terminowo zgłaszaj się na kontrolne badania u onkologa.
• Informuj lekarza o wszelkich nietypowych objawach lub zmianach samopoczucia.

Wybór kliniki i lekarza do brachyterapii

Ukraińcy często wybierają leczenie w klinikach w Turcji, Niemczech, Izraelu i Tajlandii dzięki połączeniu wysokiego poziomu technologii, wykwalifikowanych lekarzy i przejrzystych cen.

Kryteria wyboru placówki medycznej

Przy wyborze kliniki do brachyterapii ważne jest uwzględnienie następujących kryteriów:

1. Posiadanie przez lekarzy certyfikatu specjalisty w dziedzinie onkologii radiacyjnej jest obowiązkowym wymogiem w Niemczech, Izraelu, Turcji i Tajlandii.
2. Nowoczesny sprzęt: aparaty HDR z radioaktywnym źródłem Ir-192 lub płytki LDR z izotopami Ru-106 i I-125.
3. Ocena kliniki i opinie pacjentów.
4. Posiadanie certyfikatów JCI lub ISO, potwierdzających przestrzeganie międzynarodowych standardów jakości i bezpieczeństwa.
5. Możliwość kompleksowej diagnostyki oraz multidyscyplinarnego podejścia do leczenia.
6. Przejrzysta struktura kosztów bez ukrytych opłat.
7. Dostępność koordynatorów i usług tłumacza dla pacjentów zagranicznych.

Pytania, które należy zadać lekarzowi

Przed rozpoczęciem leczenia wyjaśnij z lekarzem następujące kwestie:

• Jaki rodzaj brachyterapii (HDR czy LDR) jest zalecany w moim konkretnym przypadku?
• Jaka jest oczekiwana skuteczność leczenia?
• Jakie są możliwe działania niepożądane i na ile bezpieczny jest zabieg?
• Ile sesji będzie potrzebnych i jaki będzie całkowity czas trwania kursu leczenia?
• Jak prowadzone jest monitorowanie kontrolne po zakończeniu brachyterapii?
• Jakie radioaktywne izotopy są stosowane i jak zapewnia się bezpieczeństwo radiacyjne?
• Czy istnieją alternatywne metody leczenia, jeśli brachyterapia nie jest odpowiednia?

Kluczowe zalety brachyterapii w 2025 roku

➤ Brachyterapia to precyzyjna metoda leczenia, w której promieniowanie jest dostarczane bezpośrednio do guza, minimalnie oddziałując na zdrowe tkanki.

➤ Według danych Bookimed procedura jest dostępna w ponad 420 klinikach Turcji, w ponad 80 klinikach Niemczech i ponad 130 klinikach Tajlandii. W Izraelu metodę oferuje ponad 20 wyspecjalizowanych ośrodków.

➤ W Turcji koszt brachyterapii zaczyna się od 3 900 $. W Niemczech cena wynosi od 6 400 $. W Tajlandii procedura będzie kosztować od 2 800 $, a w Izraelu — od 7 000 $.

➤ Wysoka skuteczność. 5-letnie przeżycie waha się od 70% do 99%, w zależności od rodzaju i stadium raka.

➤ Poprawiona jakość życia. W przypadku raka prostaty ryzyko pogorszenia funkcji seksualnych jest o 20% niższe, niż przy standardowej terapii zewnętrznej; po operacji częściej obserwuje się nietrzymanie moczu.

➤ Leczenie jest szybkie. HDR zwykle trwa 1–4 sesje po 10–60 minut, cykl kończy się w ciągu 1–2 tygodni.

Źródła

1. Cleveland Clinic. (2024). Brachyterapia. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/16500-brachytherapy
2. Strahlentherapie und Onkologie. (2024). Radioterapia w zlokalizowanym raku prostaty: wieloośrodkowa analiza oceniająca kontrolę guza i późną toksyczność po brachyterapii i radioterapii wiązką zewnętrzną u 1293 pacjentów. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38488901/
3. Brachytherapy. (2025). Dojrzałe wyniki skuteczności i toksyczności związane z trzema schematami leczenia monoterapią brachyterapią wysokiej mocy dawki w raku prostaty o korzystnym ryzyku. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39674773/
4. Brachytherapy. (2024). Porównanie powikłań okołooperacyjnych i podostrych pooperacyjnych między monoterapią brachyterapią LDR i HDR w raku prostaty. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39060143/
5. La radiologia medica. (2025). Kompleksowe badanie kohortowe: brachyterapia wysokiej mocy dawki prowadzona tomografią komputerową jako terapia ukierunkowana na przerzuty do wątroby raka jelita grubego w powtarzającej się oligoprogresji. https://link.springer.com/article/10.1007/s11547-025-01988-y
6. International Journal of Gynecological Cancer. (2021). Brachyterapia lub radioterapia wiązką zewnętrzną jako wzmocnienie w miejscowo zaawansowanym raku szyjki macicy: przegląd Grupy Badań Ginekologicznych Włoskiego Stowarzyszenia Onkologii Radioterapeutycznej i Klinicznej (AIRO). https://www.international-journal-of-gynecological-cancer.com/article/S1048-891X%2824%2900473-0/fulltext
7. Cancers. (2022). Rola brachyterapii śródtkankowej w leczeniu raka piersi: przegląd wskazań, zastosowań i uwag technicznych. https://www.mdpi.com/2072-6694/14/10/2564